Kombi Su Basıncı Neden Düşer? Kaç Bar Olmalı?

Kombinin üzerindeki manometre, ısıtma tesisatındaki su basıncını gösterir. Bu değerin doğru aralıkta olması hem ısınma performansı hem cihaz güvenliği için gerekli: basınç düşerse cihaz kendini kapatır, aşırı yükselirse emniyet ventili devreye girip su boşaltır. Asıl mesele ibrenin nerede durduğu değil, neden oynadığıdır. Kapalı bir devrede su harcanmaz; o yüzden basınç sürekli düşüyorsa arkasında mutlaka bir neden vardır ve doldurma musluğunu açıp su basmak o nedeni ortadan kaldırmaz, yalnızca birkaç gün erteler. Aşağıda doğru değerin ne olduğunu, basıncı güvenli biçimde nasıl yükselteceğinizi ve düşüşün hangi durumda kaçak anlamına geldiğini anlattık. Bütün ölçümler tesisat soğukken yapılmalıdır; sıcakken okunan değer sizi yanıltır.

Manometre Kaç Bar Göstermeli?

Tesisat soğukken 1 ile 1,5 bar arası normal kabul edilir. Kombi çalışıp su ısındığında basınç bir miktar yükselir; bu beklenen bir davranıştır, çünkü ısınan su genleşir. Isınmayla birlikte 2,5 barı aşıp emniyet ventilinden su boşalıyorsa genleşme tankı görevini yapmıyor demektir.

Ölçümü her zaman tesisat soğukken yapın; sıcakken okunan değer yanıltır. Çok katlı binalarda üst katlardaki dairelerde doğru değer biraz daha yüksek olabilir, çünkü tesisatın yüksekliği gereken basıncı artırır. Bu yüzden ayarı dairenin bulunduğu kata göre yapmak gerekir. Kombinizin kullanım kılavuzunda üreticinin verdiği aralık yazıyorsa öncelikle ona uyun.

Manometresi arızalı cihazlarda ibre gerçek değeri göstermez. Basınç normal görünürken cihaz kendini kapatıyorsa ilk şüphelenilecek şey göstergenin kendisidir; bunu ayrı bir ölçüm cihazıyla doğruluyoruz.

Kapalı Devrede Su Tüketilmez

Bu, konunun özüdür ve geri kalan her şey buradan çıkar. Isıtma tesisatı kapalı bir devredir; içindeki su peteklerde dolaşır, kombiye geri döner ve yeniden ısınır. Buharlaşmaz, harcanmaz, kullanılmaz.

Dolayısıyla basınç sürekli düşüyorsa su bir yerden dışarı çıkıyordur. Isıtma sezonu boyunca ayda bir kez küçük bir takviye gerekmesi normal sayılabilir; peteklerden hava atıldığında ya da sistem oturduğunda bu olur. Haftada bir su basmak normal değildir.

Bunu bir alışkanlık hâline getirmek de zararsız değildir. Her takviyede tesisata yeni şebeke suyu girer, bu su beraberinde kireç ve oksijen getirir; sonuçta kireçlenme ve korozyon hızlanır. Bu yüzden takviye tarihlerini bir yere not etmenizi öneriyoruz. Aralar kısalıyorsa kaçak büyüyor demektir ve beklemenin anlamı kalmaz; tutulan not, teşhis için elimizdeki en değerli bilgidir.

Basıncı Güvenli Biçimde Nasıl Yükseltirsiniz?

Doldurma musluğu genellikle kombinin altında, esnek bir bağlantı üzerinde bulunan küçük bir vanadır. Bazı modellerde iki kolun birlikte çevrilmesi gerekir. Cihazınızın kılavuzunda bu musluğun yeri gösterilir.

İşlemin sırası şöyledir: kombiyi durdurun, tesisat soğuyana kadar bekleyin, manometreyi gözünüzün önüne alın, musluğu çok yavaş açın ve su sesini dinleyin. İbre 1,5 bara yaklaştığında musluğu sıkıca kapatın ve birkaç dakika bekleyip değerin sabit kaldığını doğrulayın.

En sık yapılan hata musluğu açık unutmaktır. Bu durumda basınç yükselmeye devam eder, emniyet ventili açılır ve tesisat sürekli su alıp boşaltır. Musluğun tam kapandığından her seferinde emin olun. İşlemi tek başınıza yapmakta tereddüt ediyorsanız zorlamayın; musluğun yerini ilk seferde servisten öğrenmek en güvenlisidir. Basıncı 2 barın üzerine çıkarmaya da gerek yoktur, fazlası cihaza bir yarar sağlamaz.

En Sık Karşılaştığımız Kaçak Noktaları

Kaçak aramaya her zaman görünür noktalardan başlıyoruz, çünkü büyük çoğunluğu oradadır. Sırayla şu yerlere bakıyoruz:

• Petek vanaları, rakorlar ve petek alt bağlantıları
• Emniyet ventilinin gider hortumu; buradan damlama varsa su tesisattan çıkıyor demektir
• Kombinin içindeki contalar ve pompa salmastrası
• Kollektör bağlantıları ve vana gövdeleri
• Zemin altındaki boru hatları

İlk dördü gözle ya da elle bulunabilir; peteklerin altına kuru bir kâğıt bırakıp birkaç saat sonra bakmak bile işe yarar. Zemin altı kaçaklarında ise tesisat bölgelere ayrılıp basınç testiyle daraltılır. Bu iş ölçüm ekipmanı gerektirir ve servis tarafından yapılır. Peteklerin ve vanaların altındaki kireç lekesi ya da pas izi, kurumuş eski bir damlamanın işaretidir ve aramaya nereden başlayacağınızı gösterir.

Delinmiş Eşanjörün Belirtisi

Basınç düşüyor ama evin hiçbir yerinde su izi, nem ya da damlama yoksa akla gelmesi gereken ihtimallerden biri budur. Kombinin içindeki eşanjörde ısıtma devresi ile kullanım suyu devresi birbirine çok yakındır; aradaki ayrım bozulduğunda ısıtma suyu kullanım suyu tarafına geçer ve musluktan sessizce gider.

Ayırt edici belirti şudur: sıcak su musluğunu açtığınızda manometrede oynama görülür ya da tesisat yalnızca sıcak su kullanıldığı günlerde belirgin biçimde basınç kaybeder. Suyun renginde değişiklik de eşlik edebilir.

Bu durum kendiliğinden düzelmez ve su basarak idare edilmesi doğru değildir. Ölçümle doğrulanması ve eşanjörün değiştirilmesi gerekir. Bu belirtiyi erken tanımak önemlidir; evde hiçbir su izi yokken duvar ve zemin aramaya günler harcamak yerine doğrudan cihazı kontrol etmek gerekir.

Basınç Kendiliğinden Yükseliyorsa

Düşen basınç kadar sık karşılaşmasak da, kendiliğinden yükselen basınç daha acil bir başlıktır. İki tipik nedeni vardır ve ikisi de çözülmeden bırakılmamalıdır.

Birincisi tam kapanmayan doldurma musluğudur. Musluk kapalı görünse bile sızdırıyorsa tesisat sürekli şebekeden su alır, basınç yükselir ve emniyet ventili boşaltmaya başlar. Musluğu kapattıktan sonra ibrenin saatler içinde yeniden yükselmesi bu ihtimali güçlendirir.

İkincisi delinmiş eşanjördür; bu kez şebeke basıncı ısıtma devresine baskı yapar. Her iki durumda da emniyet ventilinden sürekli su boşalır, tesisat durmadan taze su alır ve kireçlenme hızlanır. Cihazı çalıştırmaya devam etmek yerine servis çağırın. Doldurma musluğunu kontrol etmek kullanıcının yapabileceği bir iştir; ventil ya da eşanjör tarafındaki işlemler cihazın kapağının açılmasını gerektirir.

Genleşme Tankı Görevini Yapmadığında

Genleşme tankı, ısınan suyun hacim artışını karşılayan kapalı bir hazne olarak çalışır. İçinde bir zar ve o zarın arkasında hava bulunur. Zar yırtıldığında ya da hava basıncı zamanla kaybolduğunda tank artık genleşmeyi karşılayamaz.

Belirtisi çok tipiktir: tesisat soğukken basınç normal, kombi çalışıp su ısındığında ibre hızla yükselip emniyet ventilinden su boşalıyor, sonra tesisat soğuyunca basınç eskisinden de düşük kalıyor. Böyle bir döngü varsa kullanıcı her gün su basmak zorunda kalır ve sorun aslında hiç kaçak olmadan sürer.

Tankın hava basıncının kontrolü ve gerekiyorsa tankın değişimi servis işidir; cihazın kapağı açılmadan yapılamaz. Tankın ömrü tesisatın büyüklüğüne ve çalışma sıcaklığına göre değişir; yıllık bakımda kontrol edilmesi, kışın ortasında beklenmedik bir su kaybıyla karşılaşmanızı önler.

Yeni Tesisatlarda Görülen Normal Düşüş

Her basınç kaybı kaçak değildir. Yeni kurulmuş ya da yeni doldurulmuş tesisatlarda, borularda ve peteklerde kalan havanın zamanla otomatik purjörlerden atılmasıyla hafif bir basınç düşüşü görülür. İlk sezonda birkaç kez takviye gerekmesi bu yüzden beklenen bir durumdur.

Bu düşüş giderek azalır ve birkaç hafta içinde durulur. Ayırt etme ölçütü zamandır: takviyeler arasındaki süre uzuyorsa sistem oturuyor demektir, kısalıyorsa kaçak aranmalıdır.

Aynı şekilde peteklere purjör yaptığınız gün basıncın düşmesi de doğaldır; havanın yerini su alır. Purjör sonrası manometreyi kontrol edip gerekirse takviye yapın, sonraki günlerde değerin sabit kalıp kalmadığını izleyin. Bu dönemde otomatik purjörlerin çalışabilmesi için kombinin düzenli olarak devreye girmesi gerekir; tesisat oturduğunda takviye ihtiyacı kendiliğinden ortadan kalkar.